Reading Room
Free To Read Online
Please comment and share!!
Literary/ General
Perfect Strangers, Brittle Paper, 2026, UK
The Usual Suspect, AfricanWriter.com, Nigeria, 2025
Linnet, an extract from the novel Highly Civilised Men, the other side of hope, vol. 3, issue 2, winter 2023 (online edition) ISSN 2754-2505, UK
Ndiripano Hangu, Mwanangu Mosi-oa-Tunya Literary Review, Issue #3, Zimbabwe, 2022
Here I Am, My Son, translation of the above story, Saraba Magazine, Nigeria, 2026
Ronak’s Shame Lolwe Literary Journal, Kenya, 2022
Tek-Tek’s Game the other side of hope, Other Side of Hope Vol. 1, 2021 ISSN 2754-2505
The Gevgelija Policemen’s Club
Writers For Calais, 2015
Science Fiction
The Junkyard Rastaman, Galaxia 42, August 2026, Romania
The Shame Takeraway Destroyer Eater, Small City World, Bangladesh, 2026
Here Be Cannibals, Meta-Stellar Magazine, USA, November 2025
Ask The Beasts Omenana Speculative Fiction Magazine, issue #26, Nigeria, July, 2023
The Sandship Builders Of Chitungwiza, Little Blue Marble, Canada, 2023. First published in print in and in World On Fire, 2023
Warrior Mine Omenana Speculative Fiction Magazine, issue #24, Nigeria, 2021
Horror & Fantasy
The Noise Of Battle Trembling With Fear, HorrorTree.com 2023
What Bastet Saw Undead Press, online, 2021, Defuncted, online, 2023
Herbert Wants To Come Home The Manchester Review, Manchester, 2017
The Head Gardner
The furious banging on the door shattered his dream. Shaun sat up with a start, the bed groaning loudly like a sated hippopotamus, precluding the possibility that he could pretend to whoever it was at the main door that he wasn’t home. It was too early for the knocking to be an Amazon delivery. Shaun wasn’t expecting one, but the people in the two flats upstairs got those nearly every day. Sometimes, if the banging persisted, they would come down and answer the door themselves.
It was the police. Two young ladies in their early twenties, business-like in their demeanour.
‘Good morning, sir. I am WPC Haleema Khan, and my colleague is WPC Grace Maitland. We would like a word with Mr Shaun Wilde, a gentleman we believe to reside at this address. Is he in?’
Shaun nodded absently, then realised he had to be verbal about his communication. ‘I’m Shaun. I don’t know about the gentleman part, so you might be looking for someone else, actually.’
The cops did not join him in his laughter, and he broke it off with an awkward cough.
‘Two nights ago, you were picked up along the A19 by a group of friends in a van,’ said WPC Khan.
‘Yes, uni students,’ said Shaun. ‘I can’t recall all their names, but I think the driver was called Mordecai, and his girlfriend Mikaela.’
‘Mordecai Knight, aged 21,’ said WPC Maitland, consulting her notebook, ‘and Mikaela Jackson, also 21. The other passengers were Wendy Little, 20, James Chen, 21 and Izzy McLaren, 22.’
‘Has anything happened to them?’ Shaun asked. He could have kicked himself for blurting out the question his inner voice had just told him not to. There was something incriminating about such a question at this point in time.
‘That is what we’d like to know, and we thought you could be of some help, sir,’ said WPC Khan. ‘You see, all five students have been reported missing. We know they picked you up on the A19, near Middlesbrough. They were on their way to Newcastle, but the last image of their van is a few miles near the Little Thorpe junction. It looks like you were the last person to see all five.’
Read More: Skobeloff Horror & Ghost Stories Anthology, Skobeloff Publishing, UK, October 2023
Black Tax
“UK-based Zimbabwean author Masimba Musodza’s short story entitled Black Tax explores the phenomenon in the context of Zimbabweans living in the United Kingdom and other wealthy nations who support relatives back home.”- Wikipedia.
As she emerged from the main entrance at Sotherdon Hall Care Home into the dark winter morning, Petronella remembered to turn the volume on her mobile phone. She would need it if she had any hope of hearing the alarm when it was time to return later today for another 12-hour shift. There were twenty-six missed calls on WhatsApp, all from an unknown Zimbabwean number. Her heart lurched. It had to be bad news from home.
“This time you won’t have to wait for me oh, ‘Nel!” said Chimaobi, emerging from the home and falling in beside her. “Fred is asleep. I made sure he was dry, though.” She hugged her shoulders as she became aware of the biting cold. “Where’s Cat?”
“Her turn to be late, I guess,” said Petronella, absently. “It sounded like the second floor was very busy all night.”
As they sank into the snug Kia, Petronella turned the engine on to warm the vehicle, and returned her attention to the mysterious number on her missed calls list and wondered what it could be a harbinger of. Steeling herself, she called it back. It was answered almost immediately by a familiar female voice. “Hello, Mai Paida!” Being addressed as the Mother of Paida only heightened her trepidation, and the breath caught in her throat. “It’s me, Gogo VaPaida.”
Paida’s grandmother. Paida’s paternal grandmother, to be exact. Petronella’s mother-in-law. She had never called her directly before, Petronella usually got a perfunctory greeting before the end of an hours-long conversation with her son, Greg. Petronella knew from their relationship- or lack of it-that if she had bad news, she would have called Greg and told him. “Oh, it’s Amai!” said Petronella, hoping she sounded pleased to hear from her mother-in-law.
“Mmm, you are very hard to get hold of, my daughter,” Paida’s Grandmother said. Petronella could visualise her shaking her head reprovingly. “I was beginning to think I was given the wrong number by Baba VaPaida.”
“I was at work all night, Amai,” said Petronella. “I have only just finished, and seen the missed calls. Is everyone OK in Zimbabwe?”
“Everyone is fine, my daughter,” she said. “I don’t have a lot of time, you know how expensive data bundles are here. Yesterday, I was in Chitungwiza, our church committee was at a conference. I called on your parents, seeing as I was in the area.”
“Oh, how are they?” said Petronella, trying harder to keep her voice buoyant. Six years of being married to her son had taught her that Paida’s Grandmother did not just call on anyone.
“I couldn’t help noticing that they have a new solar power system installed,” said Paida’s Grandmother.
“Oh..” Petronella found herself faltering. “Yes, Amai, you know how it is in the high density areas, the power supply has become more erratic over the years, so….”
“My daughter, all I want to know from you is how much of the cost of that installation was my son’s contribution, that’s all.”
There was a stunned silence. In the distance, Petronella heard Chimaobi welcome Catalina, the third member of their car pool.
“Amai Paida, was I not clear?” her mother-in-law’s harsh, termagant voice cut through the silence in her mind and jarred her back to the present. “How much did Baba VaPaida give your parents for their solar panels?!”
“Amai, where is this coming from?” Petronella sensed Chimaobi and Catalina looked up in reaction to the tearful edge in her tone.
“It is coming from a family that is tired of your husband’s antics!” said Gogo VaPaida. “A family that is disappointed by your failure to reign him in. A family that is angry as we see now the reason you have let him neglect his duty to us as the eldest son; because your loyalty is still with your people!”
Read More: Agbowó Magazine
Read the Translation: Ụtụ Ojii (translated by Yvonne Chioma Mbanefo)
Listen to a reading of Ụtụ Ojii by Yvonne Chioma Mbanefo
Writing and publishing ‘complicated stuff’ in an African language
The general perception among Zimbabwe’s intellectual class is that indigenous languages have no place in speculative fiction. The literary genre, privileging as it does tales of European technological advances over African accounts of people who can control lightning and use it as a weapon, is perceived as built on a century-long experience of colonialism. A worldview shaped by speculative fiction is therefore seen as outside what it means to be Zimbabwean.
ChiShona, my native language, is the most widely-spoken language in the country, conflating the majority of its speakers with a recently constructed ethnic group called “Shona.” The European missionaries literally invented it, elevating a dialect of Western Kalanga into a written language. Other indigenous languages also spoken in Zimbabwe include SiNdebele, ChiChewa (which was brought by migrants from what is now Zambia and Malawi), TshiVenda, isiXhosa, SeTswana, Tonga and SeSotho. Of these, only SiNdebele has a large and dynamic corpus of literature, while most of the others have to make do with books published in neighbouring countries.
The missionaries encouraged literary works in ChiShona, but only as long as they did not attract the disapproval of the political authorities. Besides folk tales, there emerged novels about pre-colonial life, particularly the struggle for power between a tyrannical usurper and a legitimate pretender who survived a massacre of his family, and learnt how to use a spear from a wise old man. The late Archbishop Patrick Chakaipa’s Karikoga Gumiremiseve (“Karigoka of the Ten Arrows”), the first published novel in ChiShona, is of this genre. Then came the cautionary tales, such as Chakapia’s Garandichauya (“Wait, I Shall Return”) and A.C. Moyo’s Ziva Kwakabva (“Be Mindful of Where You Came From”), which warned young men against becoming dissolute upon moving to the cities in search of their fortune. It often took the wrath of the vadzimu (ancestral spirits) to manifest before the young man would realise his folly and seek reconciliation with his community.
After Independence, literature in ChiShona often focused on the Chimurenga, the guerilla war that had led to Independence: Zvairwadza Vasara (“It Hurt Those Who Remained Behind”) by G.H. Musengezi, Mutunhu Unemago (“The Impregnable Fortress”) and others became required reading in school.
But the only speculative fiction available to me as a boy was Western, or Japanese cartoons. There were two works of literature featuring African settings and SF topics such as encounters with extraterrestial beings: Gold of the Gods by Erich Von Daniken, and UFOs: African Encounters by a Zimbabwean, Cynthia Hind. But these were not the sort of books you could expect to find in just any school or household.
Read More: Vector, the magazine of the British Science Fiction Association, Issue # 289
Imba yaSekuru Browne
Ndakatanga kunzwa nezvemba yaSekuru Browne apo vakandirovera runhare, vachindiyeurirawo kuti kuChinhoyi kwakange kwamuka masitendi nemutengo unenge kupa mahara, zvikurusa kuneusu vaigara kuBhuriteni nedzimwe nyika dzinemari inesimba rekutenga kudarika yekuZimbabwe, iyo yakange yofamba nenzira yakambofambwa nedzekuZambiya neMozambiki apo isu taikura, tisingazive kuti zvaizotiwanawo nerimwe gore. Kupera simba kwemari yeZimbabwe, nezvimwe zviratidzo zvekuti ramangwana renyika iyi rakange ranyangara zvachose ndiko kwakange kwatitinha kunoshava kunedzimwe nyika kudai.
Asi, mukupotera uku, tose taivenetarisiro yekuti taizodzoka hedu kuZimbabwe, kuzogara zvakanaka tiripamudyandigere zvedu. Ndosaka vazhinji vakange vatanga kuvakisa dzimba kuZimbabwe. Panguva iyi, kwakange kusati kwave neWhatsapp, Facebook, nedzimwe nzira dzekufambisa mashoko kune vanhu vakawanda panguva imwe dziri nyore, asi vanhu vairumana nzeve nekupanana mazano nezvekunenge kwaita masitendi, makambani anovaka nemuripo urinyore etc.
Sekuru Browne, mwana wehanzvadzi yaamai vangu, vakange vawana sitendi kunzvimbo yainzi Mickens, iyo yaimbove purazi rakatorerwa murungu pasi pechirongwa chekugovewa kweminda. Ini hangu ndakatya kuderera kwemari yaidiwa yacho yekutenga masitendi aya. “Taku, mwana waTete, ndipo paunonetsa chete. Unoda kuongorora zvakadzamisisa nepasina,” Sekuru Browne vakanyunyuta.
“Sekuru, nyaya dzinogarobuda asi hadzisikusvika kuBristol kwamuri, kani?” ndakavapindura. “Vanhu, zvikuru isu tirimhiri kudai, varikutengeserwa dzimba kana pekuvakira nevasina mvumo yekutengesa nzvimbo idz, mari ichitorova. Ekurwadza kwainoita kushandira, zvinoda kuti mumwena mamurikuda kuikanda makamira sei chaizvo”
“Idi, muzukuru, asi ini naambuya vako takanyatsopenengura zvepaMickens apa zvizere. Raive purazi remurungu, rikazotorwa pasi pechirongwa chekare, kusati kwatanga zvatirikuona mazuva ano zvinezvematongerwo enyika mukati. Rakabva ratorwa nerimwe gurukota reHurumende, asi rakazodzoswa mumaoko eHurumende gore rapfuura, Hurumende ndokuripa kuKanzuru yeChinhoyi, inova iyo yavekuda kukwezva zvizvarwa zveZimbabwe zviri mhiri nemitengo yakaderera kudai. Kanzuru iri kutarisira kusimudzira vagari vemuguta umu vanoita mabasa anechekuita nekuvakwa kwedzimba.”
Hongu, zvaitaridzika sezvitsvene hazvo, asi ini hangu ndakange ndisina pfungwa yekuvaka kuZimbabwe. Ini naSekuru Browne takange takaenzana hedu pazera, asi ivo vakange vatove samusha anevana vatatu, ini ndichirikutamba hangu ujaya.
Pandakavaudza kuti ini ndakange ndisingade kutengawo sitendi, handina kuzombonzwa nezvenyaya yemba kuChinhoyi kwemakore gumi neshanu. Sekuru Browne nemudzimai wavo, Mbuya Mai Charmaine, vakange vavaka kana kutenga dzimwe dzimba kuZimbabwe kwakare. Pazvakatanga kubvumidzwa nemutemo kuti vanhu vemuZimbabwe vashandise mari dzekunze, vaviri ava vakaita mari kwazvo, izvo zvakaita kuti vakwanise kutenga dzimwe dzimba muno muBhuriteni, ndokurega basa rekuchengeta harawa nechembere. Ini hangu ndakaita mari nemasheya mumakambani akasiyana, nokutangawo kutenga dzimba munyika dzirikumabvazuva kweYuropu. Ndakawana mudzimai aibva kunyika yeKuroweshiya, Ljuba, zvakandipawo mukana wekuwana magwaro ekunyika iyi. Taive nekasikana kedu, Shongedzo.
Rimwe gore, kwakauya shoko kubva kuZimbabwe richiti Mainini Shorai, gotwe mumba maamai vangu, vakange vashaya. Ndipo pandakatonzwa kuti vakange vave nemakore mashanu vachirwara nepfungwa, uku vachipera muviri. Pandakapedzisira kunzwa nezvaMainini Shorai, vainge vaenda kuSasafurika, uko vaidzidzisa panechimwe chikoro. Amai vangu vakandiudza kuti munin’ina wavo uyu akange adzoka achitiza bongozozo remuna2015, apo zvizvarwa zveSasafurika zvakamukira vabvakure vechitema vese. Sekuru Browne ndokuti vagare zvavo kumba yekuMickens, vachiichengeta.
Ini naLjuba takazosvika kuZimbabwe Mainini vatovigwa, nekuti takamirira kuti kuuye hanzvadzi yake kubva kuKuroweshiya kuzosara naShongedzo. Takasvika Mainini vavigwa, ndokunoisa maruva paguva ravo. Takatenderera neZimbabwe, tichibata maoko kunehama dzedu. Pane zvaingotaurwa pano neapa, mashoko ekunenera uroyi pamusoro perufu rwaMainini Shorai. Zvainzi Sekuru Browne ndivo vakange vachekeresa hama yababa vavo iyi nekuda kusimudzira mabhizinesi avo. Zvainzi Mbuya Mai Charmaine vaive munyaya yacho, sezvo vaivewo nehama yakange yasangana neurwere usinganzwisisike payaigara mumba umu. Kufa kwakaita hama iyi ndiko kwakasiya imba isina munhu, dzamara Mainini Shorai vadzoka.
Ndakakatyamadzwa nemutauro wakadai. Shuwa, vanhu vakange vachinepfungwa dzakasarira kudai, dzekupomera hama inenge yazvishandira yowana pfumwa uroyi? Hapana akange asingazive makuriro akaita Sekuru Browne, dzamara vawana basa rakazovapawo mari yekutenga tiketi rendege. Inga kuchechi vaienda wani?
Kana iko kurwara kwaMainini Shorai, inga wani zvainzi vanhu vakange vave kuziva zvikonzero zvezvirwerezvepfungwa? Zvaisataurwa hazvo, asi hapana akange asingazive kuti kuSasafurika kwakare, Mainini Shorai vanonzi vakapindirwa nevarume vaidarika gumi, ndokubatwa chibharo navo vese, ndokutorerwa pfuma yavo yose. Chiitiko chakadai chinozivikanwa kuti chinogona kukanganisa njere dzemunhu. Zvekupera muvuri, vaigona kunge vakatapurirwa utachiwana unokonzera Shuramatongo. Murume wavaigara naye pamba apa ainzi aiperawo muviri, uye aitaura ega nechirudzi chisinganzwisike.
Tariro Mathema, munin’ina waMbuya Mai Charmaine ndiye weukama akatanga kugara pamba apa, mugore ra2010. Mbuya Tariro vakange vachangoroorwawo, murume wavo aityaira gonyeti raienda kuZambiya richibva Sasafurika. Vakapihwa mupanda mumwe pamba apa, mimwe yaive nemaroja. Zvainzi maroja akatanga kuunza n’anga nemapositori, ndokutama vachiti zvepamba apa vakange vazvitadzawo. Vamwe vemaroja aya vakanoita kafiramberi, vachiratidza kupera muviri kuya, uye vachivhumuka nechirudzi chaita kunge chiBhunu, asi vamwe vaiti chaita kunge chiFurenchi.
Zvekuti Sekuru Browne vangaite zvekuchekeresa munhu ndakazviramba. Ini ndaive mumwe wevashoma vemuchita chedu vasingatende zvachose kuti kune chinonzi uroyi kana kuchekeresa munhu. Zvekuenda kuchechi ndakange ndisina hangu shungu nazvo. Handingati ndaive mutendi akasimba. Ljuba ndiye aive muKristu, uye mwana wedu akange abhabhatidzwa muKereke yeOtodhokisi. Asi, taive pamwechete mukusatenda kuti kuneuroyi kana aya anonzi masimba erima. Taive vanhu vechizvino.
Sekuru Browne nemhuri yavo havana kuzoita mazuva akawanda kuZimbabwe, zvekuti isu patakazouya, ivo vakange vatodzoka kuBhuriteni. Hama dzose dzakange dzisisade kuvaona. Ini naLjuba takamboita masvondo maviri tichitenderera tichiona hama neshamwari. Asi, mudzimba dzose dzataishanyira, nyaya yekunzi Sekuru Browne vainge vapedza hama nekuda kupfuma yaive pamuromo pevanhu. Pese pandaiinzwa, ndaibva ndaipikisa zvakasimba. Asi, ndainzwikwawo nani, ini ndainzi ndakange ndafuratira chivanhu zvachose nekuroora murungu anobva kunyika isina akambonzwa nezvayo?
Ndakatumirwa vhidhiyo paWhatsapp nemumwe mukoma wangu, Kennedy, mwana wemukoma wamai vangu. Aiti vhidhiyo iyi akaitora mumazuva ekupedzisira aMainini Shorai. Yakange isina kunyanyoreba zvayo, nyangwe mineti hayaisvika. Yairatidza munhu arere pamubhedha, akaita kunyura mumachira, sezvo akange asara ganda nemapfupa chete. Meso akange akati tuzu, murumo chete ndiwo wairatidza kuti akange achiri mupenyu. Wairutsa mazwi nechirudzi chaita kunge Furenchi. Ndakairatidza mudzimai wangu, ChiFurenchi aichisvisvina kunge chizvarwa chenyika dzinotaurwa chirudzi ichi. Akanyatsoteerera, musoro wakatsveyama kurutivi. Ndakazoona ozunguza musoro, ndokuti, “Hmm, hameno kuti chirudzii, shamwari. Chinenge ChiFurenchi, pane mamwe mazwi andabata, asi hachisi ChiFurenchi.”
“Pamwe Mainini Shorai vakange voteedzera mitsara yavakanzwa vari kuSouth Africa. Zvinonzi vakambomhanya nemuchinda wekuD.R.C.,” ndakadaro. “Unongoziva kuti kana usinganyatsoziva kuti zvirikunzii, unongoteedzera rungava rwiyo rwawanzwa rwakunakidza.”
“Ehe, ndizvo zvinowanzoitika,” Ljuba akadaro. “Inga kunekambo kaya kanonzi Wimbaweh nesu varungu. Ukakanzwa ungazocherechedza kuti munhu arikuedza kuti Uyimbube yeChiZulu?”
Sekuru Browne vakanditumira shoko paWhatsapp vachindikumbira kuti nditore mifananidzo yepamba pavo, sezvo vakange vafunga kuitengesa uye vakange vawana vanhu vaida kuiona. Vaida kuti nditorwe mifananidzo ndakamira pamba apa, ndakabata bepanhau remusi wacho, izvi zvaizova umbowo unogutsa kuti mifananidzo yacho yakange isiri yekare, asi kuti yairatidza imba iyi sezvayaive.
Imba yaSekuru Browne yaive kumucheto kwemusha weMickens. Mhiri kweruvanze rwepamba paSekuru Browne kwaive nesango. Nepakati pemiti neuswa hwesango iri, waiona midhuri yemba yamuzvinapurazi. Ndichiona, ndakanzwa kuda kuziva nezvenhoroondo yepurazi iri. Zvishoma zvandaiziva ndezvekuti purazi iri rakange ratove dongo Hondo yeChimurenga Chepiri isati yatanga. Ndaive neshamwari yangu, Gladys Mtombeni, uyo wandakadzidza naye, aishanda kubazi rinochengeta magwaro akasiyana enyika ino.
Ljuba akanditora mifananidzo yakawanda, ndimire panze uye mukati. Sekuru vakange vapfiga imba yavo, vatora matanho ekudzivirira kusakadzwa kwayo nezvipuka zvakasiyana uye uori, zvekuti yainhuwa mishonga yakasiyana. Yaive imba inoyevedza kumema, kunge muzinda washe kana mutambi wemafirimu anemukurumbira.
Mumusha meMickens maive nedzimba dzaikatyamadza, asi iyi yaSekuru Browne yaidzikandisa mapfumo pasi. Mavakirwo ayo ainge akasiyana needzimwe. Izvi zvakandituma kuti ndide kuziva kuti nyakuvaka imba iyi aive ani. Tapedza kutora mifananidzo yaidiwa naSekuru Browne, takapinda mutaundi, ndokutsvaga kambani inoita zvekuvaka. Pasina nguva ipi, takange tigere muhofisi yaVaDenford Masauso, muridzi weMasauso Construction & Repairs. Chiso chavo chakashanduka pandakavaudza kuti taida kuziva munhu akavaka imba yaive pa49 Dream Street.
“Imba yamuri kubvunza nezvayo yakavakwa natsano vangu, Oliver Juru, avo vakaroora tete vangu,” VaMasauso vakadaro. “Ndivo vakandidzidzisa basa rekuvaka iri. Imba yacho mangoiona mega, VaJuru inyanzvi chaiyo! Dai vakange vachiri kubata basa, haa, kana isu anaMasauso hapana aizombotitsvagawo kuti atipe basa.”
“Imba taiona, changamire,” ndakadaro. “Asi, handina kunyatsopabata; mati VaJuru havachaite zvekuvaka?”
“Havasi kunzwa zvakanaka ava,” vakadaro VaMasauso. “Vave nemakore anodarika gumi vasinganzwe zvakanaka. Takaedza kuvarapisa, asi zvakona. Zvinorwadza chose, nekuti havachakwanise kupangurira vechidiki ruzivo rwavo. Vanorwara nepfungwa, tsano vangu ava. Vanoswera vachitaura nechirudzi chisina anogona kududzira, asi chinenge chiFurenchi.”
Ini naLjuba takatarisana. VaMasauso ndokui, “Gara zviya, mati imi ndimi anaani?”
“Ini ndinonzi Kushinga Sambiri,” ndakadaro. “Ava ndivo madzimai angu. Tiri vazukuru vemuridzi wemba yakavakwa natsano venyu.”
VaMasauso vakambotitarisa vanyerere, ndokuzoti, “Zvirikunzi pane amai vaigarapo, hama yemuridzi wemba, vakashaya mwedzi wapfuura?”
Ndakagutsurira musoro zvishoma.
“Baba naMai Sambiri, munenge vanhu vakadzidza, saka ndinoda kutaura nemi ndakasununguka. Ini hangu kuchechi ndinoenda, asi ndinemafungiro anoramba zvakawanda zvinotendwa neruzhinji. Pane zvinotaurwa nevanhu mumaraini maererano nezveurwere hwatsano vangu, uye vanhu vakambogara pamba paya. Kune vanoti sekuru venyu ndivo honzeri.”
“Asi imi hamutendi kudaro?” ndakabvunza.
VaMasauso ndokuti, “Kwete. Muchindiona kudai, handinganzi hangu musharukwa, asi ndiri zera rekuva mubereki wenyu. Pandakazvarwa ini, nzvimbo iyi yakazovakwa dzimba yakange yatove dongo. Madzisekuru angu akabveMalawi, ichanzi Nyasaland, ndokushanda vanamuzvinapurazi vechirungu mudunhu rino. Sekuziva kwangu, varungu vakasiya purazi iri panguva yeHondo yaHitila.”
Ini ndakangofunga kuti VaMasauso vaireva kuti muzvinapurazi wacho akaenda kuhondo, ndokunofirako, purazi rikashaya mudyi wenhaka. “Saka imi, VaMasauso, munofunga kuti chii chirikukonzera urwere hwatsano venyu, uye chinenechekuita here nezveurwere hwevamwe vanhu vakambogara pamba apa?”
“Ini handina chandinoziva kunze kwekuti vanhu vanotaura zvakawanda pamusoro penzvimbo iyi,” VaMasauso vakapindura. “Kutaura ikoko, sekuona kwangu, ndiko kunoviringa nyaya yacho, zvekuti chokwadi chaicho chinonetsa kuferefeta pakadai. Chandinokumbira ndechekuti vanhu vamborega kutaura zvavasingazive. Musha weMickens wakasimudzira mabhizinesi anoita nezvekuvaka muno muChinhoyi, hazvibviri kuti toonekwa tichifambisa zvisina maturo pamusoro pechinhu chakanaka kudai.”
Ini ndaibvumirana naVaMasauso. Asi, ndakange ndonetsekana nezvakawanda pamusoro penyaya iyi. Ndakazvipira kunyatsoongorora nyaya yacho, ndibate chokwadi. Patasvika kuHarare, ndakatumira shamwari yangu Gladys emeiri, ndichibvunza nezvenhoroondo yeMickens. Mhinduro ndakazoitumirwa tadzokera hedu kuU.K.
Kuvhaira here, Kushinga, kutadza kana kumbotidongorerawo musati madzokera kuchando? Hazvina mhosva, Mwari ndiye anoziva. Handisikuda hangu kutaura zvakawanda.
Nyaya yawandibvunza nezvayo ininji chairo. Nzvimbo inonzi Mickens iri mhiri kwekakova, tichipinda munzvimbo yavekucherwa matombo. Iyi yatavekuti Mickens yainzi Roulet. Muzvinapurazi wacho anonzi aibva kuFuransi, uye ainzi Eitenne Roulet. Mugore ra1937, akadzingwa nevamwe varungu, achipomerwa mhosva yekuvanechekuitika nekutsakatika kwakaita vana vashanu mudunhu iri. Paakadzingwa, vakasara vachiwana mabhuku ezvekushopera nezvekudana mweya inotyisa. Zvakare, pakawanika dare rakavakwa nematombo, rairatidza kunge pakabayirwa mhuka, asi vamwe vanofungidzira kuti Roulet uyu aibayira vana vevavakadzani semupiro kune zvimwari zvake. Mabhuku aya akapiwha Fata Seamus Kennolly, weChechi yeRoma, uyo akaraira kuti apiswe.
NezvaRoulet asati auya munyika muno, hatina zvakawanda, asi anonzi akauya mugore ra1905, achibva Berijiyamu. Matsamba andarava anoratidza kuti Roulet aishorwa nevavakidzani vake vechirungu, asi aityiwa chose nevatema vemudunhu iri. Izvi zvakange zvisiri hazvo zvega; ruzhinji rwevarungu vakabvaBhuriteni vaitarisira pasi nekuzvidza vamwe vachena vakange vabva kunedzimwe nyika. Vakawanda vechiGiriki, Arimeniya nemamwe marudzi aionekwa naanamudzviti nevamwe veHurumende sevanhu venhando. Pane imwe memorandamu yemapurisa, yemuna 1936, Roulet anonzi aita “mafambidziro nevatema asina kufanira.” Ndatsvaga, asi handina kuwana umbowo ungaratidze kuti Roulet akadanana nemukadzi wechitema.
Ndingati, zvakare, magwaro andarava anonyenyeredza chainyanyoshorwa pamusoro paRoulet uyu, zvekuti chokwadi chaicho hapana anoziva. Asi, pane mhinduro kubva kunaBhishopu weChechi YeRoma, achiraira Fata Kennolly, kuti vanopa Roulet mukana wekuramba zvachose “mabhuku ake nezvidzidziso zviri makare.” Zvimwe, Roulet akange ahedhuka, ndokusiyana neChechi YeRoma. Asi, ndawana zvakare tsamba yaVaJefferson Wilbury, veYunaitedhi, vachinyorera vakuru vavo kuAmerika, vachiti vakange vaona vega “mabasa” aRoulet.
Hapana zvimwe zvinonyorwa pamusoro paVaRoulet, kunze kwebvunzurudzo nemapurisa yemuna 1937, apo akasungwa nemhosva yekutapa vana vemuvakidzani wake, Robert Grierson. Mapurisa aive nefungidziro yekuti Roulet aive nechekuita nezvekutsakatika kwevana vakawanda mudunhu iri, kubvira gore ra1909. Mukufeya-feya kwavo, vakange vanyorerwa tsamba nemumwe mabharani wehurumende yekuBerijiyamu achiti iye Roulet aive nhererera, uye akazvarwa kuFuransi. Zvedzinza rake, hapana aiziva zvakawanda. Asi, faira redzinza rekwaRoulet kuFuransi raive nenyaya yaJacques Roulet, uyo akamiswa pamberi pedare muna1598 achipomerwa mhosva yekuzvipindutsa kuva chikara chiya chinonzi nevarungu Werewolf. Zvinonzi vamwe varume vakachifamba musango vakaona mutumbi wemukomana, wairatidza kunge uchangobva kuurawa, uye makava maviri akaonekwa achitiza. Varume vaya vakaadzingirira, ndokuwana mumwe mukomana ainzi Jacques Roulet. Maoko ake nemuromo wake zvakange zvakanuna neropa, uye munzwara dzake maive nenyama yemunhu. Kuti Jacques Roulet uyu angave tateguru raÉmilien, uye yaive mhuri yaibata zveuroyi nezvemweya yetsvina?
Zvisinei, Muneneri weMhosva akatadza kugutsa dare neumbowo, Roulet ndokusungurwa zvake. Asi, pakatsakatika Jane Mickens, 7, mwanasikana wemumwe wevavakidzani vake, Roulet akadzingwa mudunhu iri nevanhu vakapaka zvombo, imba yake ndokupazwa. Kwaakaenda, hapana anoziva, asi, muna1958, kwakauya tsamba kubva kumapurisa emuJohanesibhegi kuSasafurika, vachibvunza maererano nemumwe murume ainzi Rulley. Rugwaro rwekupedzisira rwenhoroondo yaRoulet rwunocherechedza rufu rwake muna1967, mushure mekugara kwemakore akawanda muchipatara chevanorwa pfungwa.
Purazi rake rakava dongo. Kwapfuura makore akawanda, vanhu vakakanganwa nezvaro, zvekuti raitorwa sechikamu chepurazi raMickens. Asi, hapana akada kuririma. Vanhu vairitya, zvikuru usiku. Kune nyaya dzinotaurwa dzeruzha rwekukwama nekuhwiwhidza nekupapama kwemapapiro nekutsika kwezvisikwa zvisina akambonzwa zvainzwikwa pakati peusiku, nekuvaima kwemavara anoshamisa nekupfungaira kwemukute waiumba zvinenge zviso, nemimvuri yaigona kungove miti zvayo kana kuti waitove munhu akasimudza kamwana mudenga semupiro kune rima raikomba matombo edare, nemazwi aideketera nechirudzi chinenge chiFurenchi.
Munguva yeHondo yeChimurenga, pane magamba akashandisa purazi raRoulet iri sebhesi. Havana kuita mazuva akawanda varipo. Pakapera hondo, mumwe wavo, VaCuthbert Mapfumo, avo vakavamuteedzeri wagurukota muhurumende, vakatora purazi iri. Ivo havana kupagara dzamara vamiswa basa muna 1995. Asi, hama dzavo dzakapagara papurazi apa dzakapera kufa nechirwere chakakonesa anamazvikokota, asi ini hangu ndinoti ndivo vamwe vevanhu vemuZimbabwe vakatanga kuwara neShuramatongo. Ivo VaMapfumo vakatisiya muna2006. Mudzimaiai wavo, Justina, arikuchipatara chevanorwara nepfungwa. Vana vavo vakapera kufa, kunze kwaDenford. Munaye kuUK kwenyu.
Zvakazotevera, ndofunga unozviziva. Hurumende yakapapurazi iri kuKanzuru yeChinhoyi, iyo ndokuiganhura kuita masitendi.
Ndakarohwa nehana ndichiverenga izvi. Zvekuti kungava nemurungu aita zveuroyi kuZimbabwe zvakange zvisiri zvitsva kwandiri. Nyika iya inevanhu vakasiyana, uye zvitendero zvinosiyana. Asi, semunhu anenjere dzakarodzeka, handaitenda kuti zvedi Émilien
Read On: Mosi oa Tunya Review, ed. T. Mashingaidze, Zimbabwe, 2021
FRANCHISES
The Dread Eye Detective Agency
The Sandship Builders
The Commonwealth of Worlds and Deep Space Artificial Settlements
The Meek
The Wizard
BOOKS
Speaking For Melos
Aquilina (or, The Confession of Hatifari Maforimbo)
Aquilina (kana kuti, Reururo yaHatifari Maforimbo)
Shavi Rechikadzi
MunaHacha Maive Nei?
STAND-ALONE STORIES
Worlds Of Their Own
The Masundanyika Files
Moonbound
Perfect Strangers
Rastafarianul Gunoaielor
The Day The Far Right Came To Town
Speaking For Melos
Mohini’s Illusion
Choices
The Season Of The Long Knives
The Mermaid’s Husband
Bad Card
Here I Am, My Son
Money Is Easy
Hello, Mr Chips
The Usual Suspect
Take Me Instead
The Clever Girls
The Shame Takeraway Destroyer Eater
OtherCam
Somebody’s Going to Get Hurt
Out Of The Frying Pan
Our Soil
Cousin/Sister Modesta’s Halloween Pumpkins
The Noise of Battle
The Head Gardener
Running Out
Ask the Beasts
Ronak’s Shame
Black Tax
Imba YaSekuru Browne
What Bastet Saw
Tek-Tek’s Game
Warrior Mine
Reader of Faces
The Rapture of Pastor Agregate Makunike
The Witch of Eskale Hall
The Interplanetary Water Company
Herbert Anoda Kudzoka Kumusha / Herbert Wants to Return Home
Here Be Cannibals
When the Trees Were Enchanted
Chishamiso
To the Woods, With A Girl
Sickness & Health
Robin Hood & The President’s Birthday Bash
Framed
In the Blood
Yesterday’s Dog
The Village Idiot